Wybór szkoły ponadpodstawowej to jedna z pierwszych poważnych decyzji na drodze edukacyjnej młodego człowieka. Od tego, gdzie będzie się kontynuowało edukację, dużo zależy. Wiele osób ma dylemat, jaką szkołę wybrać po 8 klasie, by dobrze przygotować się do egzaminu maturalnego i studiów lub zdobyć zawód, który pozwoli znaleźć pracę. Wyjaśniamy, jakie są różnice między szkołą zawodową, liceum a technikum i co można robić po tym etapie kształcenia.
Szkoły po podstawówce – opcje
Zastanawiasz się, jaka szkoła po podstawówce daje najlepsze perspektywy do znalezienia stabilnej, dobrze płatnej pracy – liceum, technikum, czy szkoła branżowa? Warto omówić wszystkie opcje edukacji, by zestawić je ze swoimi możliwościami, predyspozycjami i oczekiwaniami.
Technikum
Technikum łączy naukę przedmiotów ogólnokształcących z przygotowaniem do zawodu. Jest to szkoła pięcioletnia, którą zazwyczaj wybierają uczniowie zdecydowani na kształcenie w danej dziedzinie. Dzięki temu już po skończeniu szkoły średniej mają podstawy do tego, by podjąć zatrudnienie w konkretnym obszarze. Jakie technikum wybrać? Można szkolić się w technikum informatycznym, gastronomicznym, elektrycznym, hotelarskim, ekonomicznym i wielu innych w zależności od preferencji i zainteresowań.
Zalety technikum
- zdobycie konkretnego zawodu,
- dodatkowa ścieżka: matura + kwalifikacje zawodowe,
- dobry wybór dla uczniów, którzy chcą pracować po szkole lub planują studia kierunkowe.
Wady technikum:
- trwa rok dłużej niż liceum,
- większe obciążenie nauką – przedmioty ogólne i zawodowe,
- poza maturą trzeba przystąpić też do egzaminu zawodowego.
Liceum
Szukając szkoły po 8 klasie, która przygotowuje do egzaminu dojrzałości, należy skierować swoją uwagę w stronę liceum ogólnokształcącego. Ten typ edukacji średniej trwa 4 lata.
Zalety liceum:
- dobre przygotowanie do matury,
- możliwość dopasowania profilu do swoich zainteresowań, np. matematycznego, językowego lub humanistycznego,
- brak konieczności szybkiego wyboru konkretnego zawodu,
- wszechstronny rozwój, poszerzanie wiadomości z różnych dziedzin.
Wady liceum:
- brak konkretnego zawodu od razu po szkole w tradycyjnym liceum,
- konieczność dalszej edukacji, by zdobyć zawód – na studiach lub kursach policealnych.
Jednocześnie, w roku, w którym dziecko ukończy 18 lat, może zacząć realizować Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe (KKZ). Kończą się one uzyskaniem tytułu zawodowego, w tym technika, egzaminem państwowym i wydaniem certyfikatu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. Jest to połączenie dwóch ścieżek edukacyjnych, które dają możliwość studiowania oraz zawód po liceum. Wszystko odbywa się przez internet, w elastycznej formie dopasowanej do ucznia. Dzięki temu uczeń ma bezpieczną przyszłość. Jeśli studia nie spełnią oczekiwań, dziecko nie zostaje z pustymi rękami. Ma już zawód po liceum.
Szkoła branżowa (zawodówka)
Szkoła po podstawówce, którą można wybrać, by zdobyć konkretny zawód to szkoła branżowa I stopnia. Nauka w niej trwa 3 lata.
Zalety edukacji branżowej:
- przygotowuje do pracy od razu po zakończeniu szkoły,
- duży nacisk kładziony jest na umiejętności praktyczne,
- nauka trwa najkrócej ze wszystkich szkół średnich, uczniowie zyskują szybkie wejście na rynek pracy.
Wady szkoły branżowej:
- brak możliwości zdawania matury – żeby podejść do egzaminu, trzeba dodatkowo skończyć szkołę branżową II stopnia,
- niewielka liczba przedmiotów ogólnokształcących.
Osoby, które zdecydują, że chcą zacząć edukację w szkole branżowej, mogą wybrać również formę zdalną. Szkoła Ramus umożliwia kształcenie online na kierunkach takich jak m.in. elektryk, krawiec, fryzjer, ogrodnik i rolnik. Proces rekrutacji, tak jak i wszelkie zajęcia teoretyczne odbywa się online. Praktyki należy zorganizować lokalnie w wybranym miejscu, które spełnia wymagane kryteria.
Uczniowie, którzy uczęszczają już do pierwszej klasy stacjonarnych zawodówek, techników czy liceów mogą przejść na pierwszy rok nauki w szkole Ramus. W tym celu wystarczy złożyć podanie w sekretariacie Ramus do dyrekcji naszej placówki i następnie dopełnić kilku formalności.
Uczniowie na dalszych etapach kształcenia szkół średnich i branżowych również mogą zmienić szkołę, jednak warunki ustalane są indywidualnie z uwzględnieniem różnic programowych obu szkół. Więcej informacji uzyskasz w sekretariacie.
Jak wybrać szkołę dla siebie?
Wielu młodych ludzi ma problem z tym, jaką szkołę wybrać. Warto rozważyć kilka kwestii, które mogą pomóc z decyzją dotyczącą tego, co po podstawówce – jaka ścieżka edukacyjna będzie odpowiednia. Jest to czas trwania nauki, zakres zainteresowań ucznia, jego mocne strony oraz możliwości rozwoju.
Czas trwania
Do jakiej szkoły iść po gimnazjum, by szybko móc zacząć pracować? Najkrócej trwa szkoła branżowa. Po trzech latach nauki, również tej w formie zdalnej, i zdaniu egzaminów, otrzymujesz dyplom i możesz zacząć pracę w konkretnym zawodzie. Liceum trwa rok dłużej, a technikum kończy się po pięciu latach edukacji.
Zainteresowania
Szukając odpowiedniej szkoły po podstawówce, należy zastanowić się nad swoimi zainteresowaniami i przyszłymi planami zawodowymi. Dzięki temu już na etapie edukacji średniej można wybrać taką ścieżkę, która będzie wspierała rozwój mocnych stron, pozwoli zdobywać wiedzę zgodną z pasjami oraz ułatwi podjęcie dalszej edukacji lub pracy w kierunku, w którym faktycznie można się spełniać.
Predyspozycje
Analizując poszczególne kierunki po szkole podstawowej, trzeba mieć też na względzie swoje predyspozycje – zastanowić się nad mocnymi i słabszymi stronami.
Zawody deficytowe na 2026
Zastanawiając się nad tym, jak wybrać szkołę średnią, by wzmocnić swoje przyszłe szanse na rynku zawodowym, warto zastanowić się nad perspektywami, jakie daje konkretny kierunek edukacji. Trzeba szukać odpowiedzi na pytanie dotyczące tego, na co jest największe zapotrzebowanie, które branże są przyszłościowe. Pomoże w tym Barometr zawodów, czyli prognoza sytuacji na rynku pracy, prowadzona na zlecenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Czytaj więcej o zawodach przyszłości.
Dobrze dopasowana ścieżka kształcenia ułatwi rozwój i zwiększy szanse na satysfakcjonującą przyszłość zawodową.